SPADKOBIERCY

Muszę przeczytać książkę Haui Hart Hemmings "Spadkobiercy". Jest podobno jeszcze lepsza niż film. Mówi mi o tym już druga osoba. Jestem właśnie po przeczytaniu sugestii czytelniczych Marcina Mellera w "Newsweeku". Przekonywająca rekomendacja. Ten obraz rodziny w stanie kryzysu, przedstawiony jest po mistrzowsku przez młodą (koło trzydziestki) autorkę, to tym bardziej budzi chęć sięgnięcia po książkę. Z kina, po seansie "Spadkobierców", wyszłam pokrzepiona. Każdą trudną sytuację życiową można przejść z godnością.

SŁOŃCE I WIATR

Świeci słońce, ale jest zimno. Widzę, jak brzozy za moim oknem gną się w podmuchach potężnego wiatru, w jedną i drugą stronę. Kłaniają się ziemi. Są młode, wyrosły na moich oczach. Gdy tu zamieszkaliśmy, miałam przed oczyma piaszczystą przestrzeń i zielone chaszcze. To było… ojej, już dwadzieścia lat temu…
Wczoraj był 1 kwietnia, nie napisałam nic. I wcale nie z powodu Prima Aprilis. Taki to był dzień. Statyczny. Nie – stateczny ani statystyczny (choć… może, bo jak wiele innych moich dni), tylko… nieruchawy. Bardziej elegancko nazywam to – jestem mało mobilna.
Rozwiązywałam krzyżówki i czytałam. Mam nowe kryminały. W sobotę byłam bowiem w Warszawie. Wybrałyśmy się z moją znajomą do kina. Po drodze do niej, zahaczyłam o Arkadę (pod Mostem Poniatowskiego), gdzie w koszu z tańszymi książkami wyszukałam dwie pozycje „matki i ojca skandynawskiej literatury kryminalnej”, czyli Maj Sjowall i Per Wahloo. Wróciłam do ulubionego gatunku. Znów połykam jedną książkę za drugą.
Ale, byłam też w kinie, na dobrym filmie „Spadkobiercy”. George Clooney w nietypowej dla siebie roli, ale jak świetnie zagranej!  Dzień był więc udany. Niedziela taka sobie.
Jej zakończenie jak zwykle przy komputerze w oczekiwaniu na wyniki Subiektywnej Listy Przebojów Poezji Współczesnej. Nie trafiłam ze swoimi typami, ale tak zwykle bywa. W Subiektywnej Grupie jest nas dużo i mamy „subiektywne” spojrzenia na prezentowaną w kolejnych paczkach, zestawianych przez Piotra, poezję.
Dziś prześledziłam już nową paczkę i wysłałam do Piotra swój ranking. Lubię tę zabawę. Pozwala mi uczestniczyć…

SPOTKANIA PO LATACH - wiersze

Wiersze powstają pod ciśnieniem emocji. Tak jest zawsze. A emocje bywają różne, bo różne są ich źródła. Byłam kiedyś uczennicą liceum w Gdyni. Ten czas pozostał wspomnieniem. Dobrym. Mimo że pod skrzydłami mojej siostry najstarszej nie było mi łatwo. O niej i naszych relacjach nie umiem napisać. Były toksyczne. Co innego szkolny świat. Ale... Zaraz po maturze wyjechałam z Gdyni. Koleżeńskie więzi się porwały, pochłonęło nas życie. Po wielu latach w gronie tych, co pozostali na miejscu, urodził się i zaczął działać komitet organizacyjny koleżeńskich spotkań. Pierwszy raz zobaczyliśmy się wszyscy, no... prawie wszyscy po 26 latach. Oni... W ciągu minionego czasu spotykali się w sposób naturalny. Życie większości toczyło się, jeśli nie w Gdyni, to na Wybrzeżu. Byli blisko, pod ręką. Ja oddalona, żyłam wspomnieniami. Udało mi się być na kilku kolejnych spotkaniach, nie na wszystkich, niestety... Przeżywane emocje spróbowałam zawrzeć w wierszach. Pisałam je będąc w różnych nastrojach, mieszały się we mnie sentymentalny liryzm i ironiczny sarkazm. Wyszło, jak wyszło...

Tyle lat minęło

wychyleni ku sobie

ze swoich światów równoległych

na jedną chwilę wstępujemy

do Heraklitowej rzeki

pieszcząc złudną nadzieję

że nic się nie zmieniło

a my wciąż piękni dwudziestoletni

fleszem spojrzeń niedowierzająco

omiatamy wzajem swoje twarze

wciągamy jak banderę uśmiech

maskujący kod sygnałowy

i reanimujemy wiarę

że tworzymy wspólnotę

bo chodziliśmy do tej samej budy

stado ptaków przelotnych

dziobiemy pospołu

pokruszony chleb wspomnień

2005

Co ja tu robię

osaczona rozgwiazdami uśmiechów

stawiam ostrożne kroki

wśród gorączkowych powitań

kaskadami spływają słowa

a wpatrzone w siebie źrenice

lśnią odkurzoną młodością

w dodekafonii dźwięków

i przestrzeni ruchomych obrazów

krzyżują się sygnały

ja – brzoza radiotelegrafistka

odbieram i wysyłam odpowiedzi

obrzeżami myśli przemyka cień smutku

co ja tu robię skoro jego nie ma

nieśpiesznie zrzucam skórę

kibica – outsidera

wtopiona w tło

tkam wraz z innymi materię wspomnień

kolorowy patchwork

gorliwe potwierdzenie

że byliśmy

2005

Sabat czarownic

spotkałyśmy się

choć los rzucił nas w cztery strony świata

wędrujemy teraz pętlą czasu

tam i z powrotem

słowa jak serie z szybkostrzelnych dział

rozpryskują się między nami

zapadają w krótkie chwile ciszy

sączymy wino śmiech i łzy na przemian

chłoniemy przyśpieszony kurs historii tyle się zdarzyło

chwile szczęścia i traumy losu narodziny i śmierci

dorosłe dzieci i wnuki

i mężczyźni

ach ci mężczyźni tacy wspaniali i tacy nieudani

miłość i samotność

i znowu łzy

każda płacze do swego lustra

a potem znowu śmiech

tamte wagary – pamiętasz

chcesz dam ci przepis na śledzie

pod pierzynką

czas zatoczył pętlę

znów mamy niegdysiejsze naście lat

a ciemne warkocze zmagają się

z dzisiejszą siwizną

za rok znów musimy się spotkać

przyrzekamy solennie

i każda wraca

w swoje koleiny

2008

ICH DWOJE

***
Co dzień
toczą swoje małe potyczki
ze wskazówkami zegara
lecz ich życie to czas miniony
nieistniejący

długo zatrzymują wzrok
patrząc wstecz
i drepczą w miejscu

mówią sobie
jeszcze tylko kawałek

***
Idą przez park
swym codziennym szlakiem
i patrzą

przymglone zaćmą oczy jeszcze widzą
jak w ślad za słońcem
po zielonej trawie
rozchodzi się rozchodnik

przenikliwy zapach kwitnących akacji
przywołuje tamte czerwce

dłoń szuka dłoni
jak kiedyś

***
Jak z balkonu z okna autobusu
na przystanku spojrzenie i uśmiech
sfruwają do rycerza w siwej zbroi

spod gołębiej przyłbicy rozbłyskują oczy
gęstnieje sieć zmarszczek
jak odbita w wodzie

do zakurzonej szyby przykładają dłonie
tajemny ambigram w geście pożegnania

jakby ktoś jechał na wojnę
tymczasem wróci
już za chwilę
z torbą pełną jabłek

dwoje starych ludzi
w drodze

***
Czasem przystają
i zapominają czas

jego śmiech znów brzmi
tak młodo
ona rozplata warkocze

w lustrach swych oczu
widzą siebie sprzed lat
wirujących w tańcu
na zielonej łące

ciepło dłoni wygładza zmarszczki
palce łagodnie rzeźbią
zapamiętane kształty

taka byłaś taki jesteś
smakują zatrzymaną chwilę
Romeo i Julia bez-wieczni

BYŁ CZAS

Był czas, gdy odwiedzałam Łomianki. A wcale mi do nich nie tak blisko. Tam, w Domu Kultury na ulicy Wiejskiej, brałam udział w warsztatach literackich. Poznałam grono osób, z którymi nadal utrzymuję przyjacielskie kontakty. Brałam także udział w Turnieju Jednego Wiersza. Raz nawet udało mi się być jego laureatką. W 2006 roku, jesienią, podczas III Łomiankowskiego Turnieju Jednego Wiersza prezentowałam swój tekst „Ich dwoje”. Jury, któremu przewodniczył wtedy Aleksander Nawrocki, przyznało mi pierwszą nagrodę. Nie powiem, było miło. Tym bardziej, że wraz ze mną wyróżnieni zostali także Ewa Beata Mościcka i Jacek Rostocki. 

Czas mijał. Grupa uczestnicząca w warsztatach, a potem także w zmaganiach turniejowych, powoli się rozpłynęła.Każdy powrócił do swego świata. Później, spotykaliśmy się parę razy, żeby sobie pogadać. Ale to wszystko. Tylko z Ewą i Jackiem zrealizowałam jeszcze projekty spotkań autorskich – w Aninie, w Bibliotece na Trawiastej, w Warszawie w kawiarni „ONA”, a także z dziećmi w Centrum Zdrowia Dziecka i młodzieżą w Ośrodku „Helenów”.
Był czas… który minął.

KRYMINAŁY, KRYMINAŁY

Czytałam je pasjami. Od dawna. Pożerałam wprost. Swego czasu – w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych – ukazywały się z rzadka. Wydawnictwa, na przykład Iskry i Czytelnik, miały swoje  kryminalne serie wydawnicze. Trawiła mnie gorączka oczekiwania, kiedy rzucą na lady księgarń coś nowego i zobaczę charakterystyczne okładki – czarną ze znakiem Srebrnego Klucza albo pomarańczowo-barwną  z sylwetką Jamnika. Kupowałam, czytałam, potem odnosiłam do antykwariatu. Książki Agaty Christie i innych zachodnich autorów były rzadkością. W okresach posuchy łykałam nawet seryjne opowiadania polskich autorów, z milicją obywatelską w tle. Wydawane cyklicznie w postaci zeszytów w niebieskich okładkach, z hasłem „07 zgłoś się”, i sprzedawane w kioskach Ruchu. Ja się zgłaszałam. Biegałam też po warszawskich antykwariatach, aby te lepsze tytuły zdobyć „z odzysku”. Dawnych albo przegapionych wydań wypatrywałam na pchlich targach. I czasem się udawało. 
Czytając dla rozrywki, wspinałam się na kolejne szczeble wtajemniczenia. Pierwszy był Conan Doyle z jego Sherlockiem Holmesem, jeszcze w liceum. Potem nadszedł czas Agaty Christie. Ale zainteresowanie dla fabuły obfitującej w tajemnice istniało we mnie od dziecka. Zresztą, wtedy każda książka była tajemnicą, odkrywała przede mną swój świat, czasem bliski i znany, innym razem daleki, egzotyczny, fascynujący.   

W jakimś momencie Agata Christie zdawała mi się "trącić myszką", więc rzucałam się na innych autorów. Nastał czas Simenona z jego Maigretem. Potem „czarny” kryminał spod znaku Raymonda Chandlera i Dashiella Hammeta. Klasyczny kryminał noir. Pojawił się też sensacyjno-przygodowy i szpiegowski Alistair Mc Lean. Z pewnym zainteresowaniem czytywałam jeszcze Forsytha. Aż wszystko zaczęło się zmieniać. Rynek wydawniczy się otworzył. Nastąpił zalew literatury sensacyjnej wszelkiego autoramentu. Sama też ulegałam zmianie. Wszystkiego było za dużo, agresywnie biło w oczy jaskrawymi okładkami. Odrzuciło mnie. Zalewająca księgarnie nowa sensacja zdawała się przerastać moje zdolności percepcyjne. A może bardziej pochłaniała mnie wtedy praca? Poza kryminałami czytywałam przecież wiele innych rzeczy. Nie tylko literaturę piękną, także zawodową. Niekiedy sama pisywałam artykuły do pism pedagogicznych. 
Dla relaksu wracałam jednak znów do znanej, eleganckiej i... bezpiecznej Agaty Christie. Kompletowałam jej dorobek, książki stoją wciąż na półce. Łącznie z autobiografią. Urodziłyśmy się w tym samym dniu, tylko lata nas dzielą. No, i środowisko, w jakim wzrastałyśmy. Może dlatego ją lubię, czuję wręcz duchowe z nią pokrewieństwo. Odświeżałam sobie znane tytuły i czytałam te książki, do których wcześniej nie miałam dostępu. W końcu pochłonęłam całą Agatę i... wzięłam rozbrat z literaturą kryminalną.
Nagle, po latach, znów odkryłam coś „kryminalnego” dla siebie. Stieg Larsson i jego trylogia Millenium, to było coś! Fascynujący bohaterowie, autentyzm tła społeczno-obyczajowego i zbrodnie mrożące krew w żyłach. Idąc dalej za ciosem weszłam ponownie w świat kryminału, tym razem szwedzkiego. I tak przerobiłam całego Henniga Mankella. Przeczytałam serię z detektywem Wallanderem. I nie tylko. Zachwyciłam się postacią Wallandera, niemal się z nim identyfikuję. Ostatnio zaś wraz z Donną Leon poznaję tajemnice Wenecji. Jednak jestem "kryminalistką".

GENIUSZ - teraz wiersz

Po niedawnym żartobliwym opowiadaniu teraz wiersz. Pod tym samym tytułem "Geniusz"

pojawił się znienacka

choć to nie była karczma Rzym

mój geniusz

spełnię każde twoje życzenie
szepnął

tylko poproś

chcę być 

powiedziałam sącząc ostatnią kroplę wina

tak chcę być 

piękna i młoda

spojrzał na mnie 

otaksował wzrokiem

trochę zdziwionym i westchnął

a mnie nagle ścisnęło coś

chyba w żołądku
a w głowie zawirowało

i przez chwilę jakby mnie

nie było

z niebytu wydobył mnie

czyjś chrapliwy głos

no jesteś
odezwał się ten geniusz

zawsze już będziesz

piękna i młoda

patrz

dotknęłam swojej twarzy

była dziwnie gładka

i chłodna

a po drugiej stronie lustra

ujrzałam ją

lalkę barbie